Słowniczek pojęć

Mówiąc o dezinformacji ludzie często używają skrótowych pojęć, które nie są do końca zrozumiałe przez szerszą publikę. Z pomocą przychodzi nasz „Słowniczek zdezINFORMOWANYCH”. Znajdziecie tu definicje różnych terminów, na które z łatwością możecie się natknąć badając zjawisko dezinformacji na własną rękę lub w przyszłości, czytając i słuchając naszych materiałów. Słowniczek będzie w przyszłości aktualizowany i dodawane będą do niego kolejne pojęcia. Zapraszamy do zapoznania się z jego pierwszą częścią!

Agencja prasowa – instytucja, która zajmuje się zbieraniem informacji i dostarczaniem ich mediom.

Bańka informacyjna – sytuacja, w której docierają do nas jedynie wiadomości, które odpowiadają naszym poglądom i zainteresowaniom.

Cenzura – kontrola publikacji, najczęściej ze względów politycznych.

Clickbait – tytuł artykułu lub filmu umieszczonego w Internecie, który swoją treścią ma sprowokować do kliknięcia przez wprowadzenie w błąd.

Czwarta władza – termin określający środki masowego przekazu, wolnej prasy w państwach demokratycznych. Ustawiana jest w szeregu obok władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, gdyż siła prasy jest tak wielka, że może kształtować społeczeństwo i politykę. Prasa jest również organem kontrolnym, który pilnuje, aby nie doszło do żadnych nadużyć ze strony trzech pozostałych potęg.

Deepfake – nagranie, które zastępuje przy użyciu sztucznej inteligencji głos lub twarz kogoś innego tak, że film wygląda jak prawdziwy.

Demagogia – sposób wpływania na opinię publiczną, sprowadzający się do efektownych, ale zazwyczaj niespełnionych obietnic.

Fact-checking – weryfikacja wszystkich informacji w jakiejś treści pod względem jej rzetelności.

Fake news – fałszywa wiadomość, często o charakterze sensacyjnym, opublikowana w mediach z intencją wprowadzenia odbiorcy w błąd w celu osiągnięcia korzyści finansowych, politycznych lub prestiżowych.

Faktoid – kłamstwo lub półprawda uznawane za prawdę, ze względu na sam fakt ukazania się jej w mediach.

Fellow traveler (z ang. kolega podróżnik) – współcześnie dotyczy osoby, która sympatyzuje z ideologią danej organizacji politycznej i z nią współpracuje, nie będąc tym samym członkiem tej organizacji.

Infodemia – pojęcie, które powstało podczas pandemii; WHO definiuje je jako szybkie rozprzestrzenianie informacji ( np. plotek i faktów), które rozprzestrzeniają się natychmiast na arenie międzynarodowej dzięki popularności telefonów komórkowych, mediów społecznościowych i Internetu.

Kaczka dziennikarska – nieprawdziwa, zmyślona informacja celowo rozpowszechniana przez dziennikarzy. Ma na celu zaciekawienie czy zaszokowanie odbiorcy.

Krytyczne myślenie – umiejętne stosowanie, analizowanie, wyciąganie wniosków i ocena zebranych informacji.

Manipulacja – przeinaczanie faktów.

Naddatek informacyjny – forma manipulacji, poprzez wtrącenie informacji, która nie ma związku z daną sytuacją. Może mieć jednak duży wpływ na reakcję odbiorcy.

Pacynka – fake konto (z ang. fałszywe konto) powstające na danym portalu społecznościowym. Ma ono zwykle na celu rozpowszechnienie nieprawdziwych informacji lub nakłonienie innych użytkowników do zmiany poglądów, czy też realizacji zamierzonych działań.

Perswazja – wywieranie wpływu na danej osobie, aby uznała nasze zdanie za właściwe.

Phishing – sposób, w której oszust podszywając się pod

Propaganda – przekazywanie jedynie treści (zazwyczaj zmanipulowanych), które mają na celu upowszechnienie i ukształtowanie określonych poglądów i postaw.

Post-prawda – szerzenie słownej manipulacji np. poprzez zatajanie niektórych faktów lub pokazywanie ich w wygodnym dla danego źródła informacyjnego świetle. W tym momencie nie ma znaczenia czy informacja będzie prawdziwa czy też fałszywa. Liczy się tylko czy dane media są popularne i do jak dużej grupy odbiorców docierają. W 2016 roku „post-prawda” została wpisana do słownika oksfordzkiego.

System Matrioszek – technika dezinformacji wykorzystywana kiedyś przez sowieckie służby specjalne. Polegała na wdrażaniu nowych osób do śledztwa, aby zaburzyć opinie ofiary na temat dotychczasowych działań. Miały one wzbudzać zaufanie więźnia i doprowadzić do wyciągnięcia większej ilości informacji poprzez totalną dezinformację i podważanie wiarygodności poprzedników.

Teoria spiskowa – przekonanie, w którym odrzuca się powszechnie znaną wersję wydarzeń i zamiast tego przypisuje pewnej grupie manipulacje faktami.

Trolling (z ang. trollowanie) – rodzaj niestosownego zachowania spotykanego na forach internetowych, polegającego na świadomym prowokowaniu innych użytkowników poprzez obraźliwe lub kontrowersyjne wypowiedzi prowadzące do wywołania kłótni.

Useful idiot (z ang. przydatny idiota) – w żargonie politycznym jest to obraźliwe określenie osoby przydatnej dla danej sprawy. Bez kompletnego zrozumienia sprawy, nieświadomie przyczynia się ona do szerzenia nieprawdziwych informacji i propagandy.

Wojna informacyjna – wykorzystywanie zasobów informacyjnych wpływających na świadomość społeczeństwa, czy też rządu. Wykorzystuje się przy tym techniki manipulacji oraz propagandę. Często ma na celu podporządkowanie społeczeństwa, kultury, czy gospodarki danej instytucji.

Wywoływanie szumu informacyjnego – działanie na emocjach poprzez celowe zderzanie ze sobą różnych faktów w sposób bardzo chaotyczny. Odbiorca może błędnie zrozumieć komunikat poprzez źle zinterpretowany przekaz.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s